Đã bị xử phạt hành chính rồi có bị khởi tố hình sự không? Giải đáp chi tiết

Tóm tắt tình huống

Một trường hợp trộm cắp tại siêu thị đã bị xử phạt vi phạm hành chính 1,5 triệu đồng nhưng chưa nộp phạt. Sau đó khoảng một tháng, người này tiếp tục trộm cắp ở siêu thị khác với giá trị tài sản khoảng 1,7 triệu đồng và bị tố giác. Gia đình lo lắng không biết liệu hành vi tái phạm có bị khởi tố hình sự hay không và tiền sử bệnh tâm thần có được xem xét giảm nhẹ trách nhiệm hay không.

Khi nào bị khởi tố hình sự dù tài sản dưới 2 triệu đồng?

Theo quy định của Bộ luật Hình sự, hành vi trộm cắp tài sản có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu giá trị tài sản từ 2 triệu đồng trở lên. Tuy nhiên, ngay cả khi giá trị dưới mức này, người vi phạm vẫn có thể bị khởi tố nếu thuộc một số trường hợp đặc biệt — trong đó có việc đã từng bị xử phạt hành chính về hành vi chiếm đoạt tài sản mà còn tái phạm.

Trong tình huống nêu trên, việc đã bị xử phạt hành chính trước đó và tiếp tục thực hiện hành vi trộm cắp là dấu hiệu pháp lý quan trọng. Cơ quan điều tra có thể căn cứ vào yếu tố tái phạm để xem xét khởi tố vụ án hình sự.

Khung hình phạt có thể áp dụng

Nếu bị truy cứu về tội trộm cắp tài sản trong trường hợp này, người vi phạm có thể đối mặt với các hình thức xử lý như:

Phạt cải tạo không giam giữ;

Hoặc phạt tù có thời hạn theo quy định pháp luật.

Mức cụ thể sẽ phụ thuộc vào nhiều yếu tố như nhân thân, mức độ vi phạm, thái độ hợp tác và hậu quả gây ra.

Tiền sử bệnh tâm thần có được xem xét không?

Pháp luật hình sự cho phép xem xét tình trạng sức khỏe tâm thần của người vi phạm. Nếu có hồ sơ y tế chứng minh bệnh lý ảnh hưởng đến khả năng nhận thức hoặc điều khiển hành vi, đây có thể được coi là tình tiết giảm nhẹ hoặc là căn cứ để trưng cầu giám định pháp y tâm thần.

Trong một số trường hợp, nếu kết luận cho thấy người vi phạm mất khả năng nhận thức tại thời điểm thực hiện hành vi, cơ quan tố tụng có thể áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh thay vì xử phạt thông thường.

Gia đình nên chuẩn bị đầy đủ hồ sơ bệnh án, giấy tờ điều trị để cung cấp cho cơ quan điều tra nhằm bảo vệ quyền lợi hợp pháp.

Gia đình nên làm gì khi nhận giấy triệu tập?

Khi nhận giấy triệu tập, người liên quan cần:

Có mặt đúng thời gian theo yêu cầu;

Hợp tác cung cấp thông tin trung thực;

Chuẩn bị giấy tờ liên quan như biên bản xử phạt trước đây, hồ sơ bệnh lý;

Có thể nhờ luật sư tư vấn để bảo đảm quyền lợi.

Việc hợp tác tốt thường được xem xét như yếu tố tích cực trong quá trình xử lý.

Kết luận

Đã bị xử phạt hành chính nhưng tiếp tục vi phạm có thể dẫn đến việc bị khởi tố hình sự, kể cả khi giá trị tài sản không lớn. Tuy nhiên, tình trạng sức khỏe tâm thần và các yếu tố nhân thân vẫn được xem xét khi quyết định hình thức xử lý. Gia đình nên chủ động làm việc với cơ quan chức năng và chuẩn bị hồ sơ cần thiết để được xem xét khách quan.