Lập gia đình mới, có được giao con gái cho chồng cũ nuôi không?

Tóm tắt tình huống

Một người mẹ sau khi ly hôn đã được tòa án giao quyền trực tiếp nuôi con gái 9 tuổi. Nay, do chuẩn bị lập gia đình mới và điều kiện sinh hoạt không cho phép đưa con riêng về sống cùng, người mẹ băn khoăn liệu có thể giao con lại cho chồng cũ trực tiếp nuôi dưỡng hay không. Trường hợp người cha không đồng ý nhận nuôi hoặc né tránh trách nhiệm thì cần xử lý như thế nào để vừa ổn định cuộc sống mới, vừa bảo đảm quyền lợi lâu dài cho con.

Nghĩa vụ của cha mẹ sau ly hôn

Theo quy định của Luật Hôn nhân và Gia đình, sau khi ly hôn, dù con được giao cho ai trực tiếp nuôi thì cả cha và mẹ vẫn có quyền, nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục con chưa thành niên. Việc ly hôn hoặc việc một bên lập gia đình mới không làm chấm dứt nghĩa vụ này.

Do đó, trong trường hợp người mẹ không còn đủ điều kiện trực tiếp nuôi con, việc trao đổi với người cha để thống nhất phương án giao con cho cha nuôi là hoàn toàn phù hợp với pháp luật, miễn là bảo đảm lợi ích tốt nhất cho trẻ.

Có thể tự thỏa thuận giao con cho chồng cũ không?

Pháp luật ưu tiên sự thỏa thuận của cha mẹ trong việc nuôi con. Nếu hai bên thống nhất được với nhau về việc thay đổi người trực tiếp nuôi con, có thể lập văn bản thỏa thuận và gửi đến tòa án để được công nhận. Khi đó, tòa án sẽ xem xét điều kiện thực tế của các bên và quyền lợi của con để ra quyết định.

Trong thực tế, cách làm này thường nhanh chóng, ít căng thẳng và giúp giữ được mối quan hệ hợp tác giữa cha và mẹ, điều rất quan trọng đối với sự phát triển tâm lý của trẻ.

Trường hợp chồng cũ không đồng ý nhận nuôi con

Nếu người mẹ đề nghị nhưng chồng cũ không đồng ý nhận nuôi con, hoặc né tránh trách nhiệm, người mẹ có quyền làm đơn yêu cầu tòa án thay đổi người trực tiếp nuôi con. Tòa án sẽ xem xét toàn diện các yếu tố như: điều kiện kinh tế, chỗ ở, thời gian chăm sóc, môi trường sống, đạo đức, cũng như khả năng bảo đảm việc học tập và phát triển của trẻ.

Đối với trẻ từ đủ 7 tuổi trở lên, tòa án bắt buộc phải xem xét nguyện vọng của con. Tuy nhiên, nguyện vọng của trẻ không phải là yếu tố quyết định duy nhất mà chỉ là một căn cứ để tòa án cân nhắc.

Nếu cả cha và mẹ đều không đủ điều kiện nuôi con

Trong trường hợp đặc biệt, nếu xét thấy cả cha và mẹ đều không đủ điều kiện trực tiếp chăm sóc, giáo dục con, tòa án có thể quyết định giao con cho người giám hộ theo quy định của Bộ luật Dân sự.

Người giám hộ phải đáp ứng các điều kiện như: có năng lực hành vi dân sự đầy đủ, có tư cách đạo đức tốt, có điều kiện thực tế để chăm sóc trẻ và không thuộc các trường hợp bị pháp luật cấm. Thứ tự xác định người giám hộ thường ưu tiên anh, chị ruột; sau đó đến ông bà nội, ngoại; tiếp theo là các cô, chú, bác, cậu, dì ruột của trẻ.

Lời khuyên thực tiễn

Trong hoàn cảnh này, người mẹ nên ưu tiên trao đổi thẳng thắn, thiện chí với chồng cũ, đặt lợi ích của con lên hàng đầu thay vì chỉ nhìn từ góc độ thuận tiện cho cuộc sống mới. Nếu không đạt được sự đồng thuận, việc nhờ tòa án giải quyết là con đường hợp pháp và an toàn nhất để bảo vệ quyền lợi cho con.

Việc lập gia đình mới không phải là lý do bị pháp luật cấm nuôi con, nhưng nếu không còn đủ điều kiện trực tiếp chăm sóc, người mẹ hoàn toàn có thể đề nghị thay đổi người nuôi con theo đúng trình tự pháp luật, miễn là mọi quyết định đều hướng đến sự phát triển ổn định và lâu dài của trẻ.