Đóng bảo hiểm thấp hơn lương thực tế, lương hưu bị ảnh hưởng thế nào?

Lương hưu được tính dựa trên yếu tố nào?

Nhiều người lao động cho rằng chỉ cần tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) là đủ để đảm bảo quyền lợi khi về hưu. Tuy nhiên, thực tế mức lương hưu không chỉ phụ thuộc vào việc có tham gia hay không, mà còn phụ thuộc trực tiếp vào:

• Thời gian đóng BHXH
• Mức tiền lương làm căn cứ đóng BHXH

Theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội, lương hưu hàng tháng được tính dựa trên mức bình quân tiền lương đóng BHXH và tỷ lệ hưởng theo số năm tham gia.

Điều này có nghĩa: đóng trên mức lương càng cao thì lương hưu càng cao.

Đóng bảo hiểm thấp hơn lương thực tế: Thiệt hại ra sao?

Trong nhiều doanh nghiệp, tình trạng “đóng BHXH không full lương” khá phổ biến. Người lao động có thể nhận lương thực tế cao nhưng mức đóng BHXH lại thấp hơn đáng kể.

Hệ quả là:

Lương hưu giảm mạnh

Ví dụ:

• Người A đóng BHXH trên mức 8 triệu đồng
• Người B đóng BHXH trên mức 14 triệu đồng

Cả hai cùng đóng đủ thời gian để hưởng mức tối đa 75%, thì:

• Người A nhận khoảng 6 triệu/tháng
• Người B nhận khoảng 10,5 triệu/tháng

Chênh lệch này kéo dài suốt thời gian hưởng lương hưu, có thể lên đến hàng trăm triệu đồng trong cả đời.

Giảm quyền lợi các chế độ khác

Không chỉ ảnh hưởng lương hưu, việc đóng thấp còn làm giảm các quyền lợi:

• Trợ cấp ốm đau
• Chế độ thai sản
• Trợ cấp thất nghiệp
• Bảo hiểm xã hội một lần

Tất cả đều tính dựa trên mức lương đóng BHXH, không phải lương thực nhận.

Công ty đóng bảo hiểm không đúng có sai không?

Theo quy định hiện hành, tiền lương đóng BHXH bắt buộc bao gồm:

• Lương theo công việc hoặc chức danh
• Phụ cấp lương
• Các khoản bổ sung khác trả thường xuyên

Nếu công ty chỉ đóng BHXH trên một phần lương, không phản ánh đúng thu nhập thực tế thì có thể bị xem là vi phạm quy định về BHXH.

Hành vi này không chỉ ảnh hưởng quyền lợi người lao động mà còn khiến doanh nghiệp đối mặt với:

• Truy thu BHXH
• Xử phạt hành chính

Người lao động có quyền yêu cầu gì?

Người lao động hoàn toàn có quyền:

• Yêu cầu công ty đóng BHXH đúng mức lương thực tế
• Đề nghị điều chỉnh lại mức đóng

Nếu công ty không thực hiện, người lao động có thể:

• Gửi đơn đến cơ quan bảo hiểm xã hội
• Khiếu nại đến thanh tra lao động
• Khởi kiện để bảo vệ quyền lợi

Việc này đặc biệt quan trọng nếu bạn làm việc lâu dài, vì ảnh hưởng sẽ tích lũy theo thời gian.

Có nên chấp nhận “đóng thấp để nhận lương cao”?

Nhiều người chấp nhận đóng BHXH thấp để:

Nhận lương thực lĩnh cao hơn mỗi tháng

Tuy nhiên, đây là lựa chọn đánh đổi:

• Lợi ích ngắn hạn (tăng thu nhập hiện tại)
• Đổi lấy thiệt hại dài hạn (giảm lương hưu và quyền lợi BHXH)

Trong dài hạn, người lao động thường là bên chịu thiệt nhiều hơn.

Kết luận

Đóng bảo hiểm xã hội thấp hơn lương thực tế sẽ ảnh hưởng trực tiếp và lâu dài đến lương hưu cũng như các chế độ an sinh khác.

Người lao động cần hiểu rõ quyền lợi của mình và chủ động yêu cầu doanh nghiệp đóng BHXH đúng quy định để đảm bảo cuộc sống ổn định khi về hưu.