Vừa làm chủ hộ kinh doanh vừa đi làm có phải đóng BHXH 2 nơi?

Tóm tắt tình huống

Một người vừa đứng tên chủ hộ kinh doanh đã đăng ký kinh doanh vừa làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn tại một công ty và đã tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc theo hợp đồng lao động, tuy nhiên phát sinh thắc mắc không biết với hai vai trò này có phải đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc ở cả hai nơi hay chỉ cần đóng tại một nơi theo quy định pháp luật hiện hành.

Nguyên tắc tham gia bảo hiểm xã hội khi có nhiều vai trò

Theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội 2024 và các văn bản hướng dẫn, một người nếu đồng thời thuộc nhiều đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc thì sẽ tham gia theo đối tượng ưu tiên được xác định trước, không phải đóng trùng ở nhiều nơi.

Điều này nhằm tránh tình trạng một người phải đóng bảo hiểm xã hội hai lần cho cùng một chế độ, đảm bảo quyền lợi nhưng không phát sinh nghĩa vụ trùng lặp.

Trường hợp vừa là chủ hộ kinh doanh vừa là người lao động

Trong tình huống vừa là chủ hộ kinh doanh vừa làm việc theo hợp đồng lao động, pháp luật xác định thứ tự ưu tiên như sau:

Nếu có hợp đồng lao động từ đủ 1 tháng trở lên thì thuộc đối tượng bắt buộc tham gia BHXH với tư cách người lao động
Chủ hộ kinh doanh cũng là đối tượng tham gia BHXH bắt buộc nhưng áp dụng theo lộ trình riêng

Khi một người đồng thời thuộc hai nhóm này thì sẽ đóng bảo hiểm xã hội theo tư cách người lao động tại doanh nghiệp, không phải đóng thêm với tư cách chủ hộ kinh doanh.

Chủ hộ kinh doanh có phải đóng BHXH không?

Theo quy định mới, chủ hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh thuộc diện tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, tuy nhiên việc áp dụng được chia theo lộ trình:

• Một số đối tượng áp dụng sớm tùy phương thức nộp thuế
• Một số trường hợp áp dụng từ năm 2029

Do đó, nếu đã thuộc diện tham gia BHXH với tư cách người lao động thì không cần đóng thêm theo diện chủ hộ kinh doanh.

Có được hưởng quyền lợi từ hai nguồn không?

Dù không phải đóng BHXH hai lần, nhưng quyền lợi của người tham gia vẫn được đảm bảo đầy đủ theo chế độ của người lao động, bao gồm:

• Chế độ ốm đau
• Thai sản
• Hưu trí
• Tử tuất

Các quyền lợi này được tính dựa trên mức đóng tại nơi tham gia chính là doanh nghiệp.

Lưu ý quan trọng để tránh sai sót

Người vừa kinh doanh vừa đi làm cần lưu ý:

• Không đăng ký đóng BHXH trùng ở hai nơi
• Kiểm tra việc đóng BHXH tại công ty đã đúng mức lương hay chưa
• Theo dõi lộ trình áp dụng đối với chủ hộ kinh doanh

Việc hiểu đúng quy định sẽ giúp tránh bị truy thu hoặc xử phạt do đóng sai đối tượng.

Kết luận

Người vừa là chủ hộ kinh doanh vừa làm công ăn lương không phải đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc ở hai nơi mà chỉ cần tham gia với tư cách người lao động tại công ty theo nguyên tắc ưu tiên đối tượng tham gia trước, việc này vừa đảm bảo quyền lợi vừa tránh phát sinh nghĩa vụ trùng lặp theo quy định pháp luật.