Từ 10/10, mua bao nhiêu vàng sẽ phải trả bằng chuyển khoản?

Tóm tắt tình huống

Một lao động tự do có thói quen tích cóp bằng cách mua vàng 9999, mỗi lần khoảng 5 phân khi dành dụm đủ tiền. Mục đích là tiết kiệm lâu dài cho tuổi già. Tuy nhiên, gần đây xuất hiện thông tin cho rằng từ ngày 10/10, việc mua vàng sẽ bắt buộc phải thanh toán qua tài khoản ngân hàng. Do không có tài khoản ngân hàng, người này lo ngại quy định mới sẽ ảnh hưởng đến việc mua vàng tích trữ của mình. Vấn đề đặt ra là: mua bao nhiêu vàng thì phải thanh toán bằng chuyển khoản? Có phải mọi giao dịch mua vàng đều không được trả tiền mặt hay không?

1. Quy định mới về thanh toán khi mua bán vàng từ ngày 10/10

Theo Nghị định 232/2025/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 10/10/2025, Nhà nước bổ sung quy định về phương thức thanh toán trong hoạt động mua, bán vàng nhằm tăng cường minh bạch, kiểm soát dòng tiền và phòng, chống rửa tiền.

Cụ thể, pháp luật quy định:
Việc thanh toán mua, bán vàng có giá trị từ 20 triệu đồng trong ngày trở lên của một khách hàng phải được thực hiện thông qua tài khoản thanh toán của khách hàng và tài khoản thanh toán của doanh nghiệp kinh doanh vàng mở tại ngân hàng.

Quy định này áp dụng cho cả vàng miếng và vàng trang sức, mỹ nghệ, không phân biệt mục đích mua để tích trữ hay kinh doanh.

2. Mua bao nhiêu vàng thì bắt buộc phải chuyển khoản?

Từ quy định trên có thể hiểu như sau:

Mua vàng dưới 20 triệu đồng trong một ngày
→ Không bắt buộc phải thanh toán bằng chuyển khoản
→ Người mua được phép thanh toán bằng tiền mặt

Mua vàng từ 20 triệu đồng trở lên trong một ngày
→ Bắt buộc phải thanh toán qua tài khoản ngân hàng
→ Không được trả hoàn toàn bằng tiền mặt

Như vậy, trường hợp mua 5 phân vàng 9999 (hiện nay khoảng 6–8 triệu đồng, tùy thời điểm) thì không thuộc diện bắt buộc chuyển khoản. Người mua vẫn có thể thanh toán bằng tiền mặt như trước.

Lưu ý: Giá trị 20 triệu đồng được tính trên tổng số tiền mua vàng trong cùng một ngày, không phụ thuộc vào số lượng giao dịch.

3. Không có tài khoản ngân hàng có mua vàng được không?

Pháp luật không bắt buộc mọi người dân phải có tài khoản ngân hàng để mua vàng. Chỉ trong trường hợp mua vàng từ 20 triệu đồng trở lên trong ngày thì mới phát sinh yêu cầu thanh toán qua tài khoản.

Do đó:

Nếu chỉ mua vàng với giá trị dưới 20 triệu đồng/lần/ngày, người dân không có tài khoản ngân hàng vẫn mua được vàng hợp pháp.

Việc mua vàng tích lũy nhỏ lẻ, định kỳ như 3–5 phân vàng không bị ảnh hưởng bởi quy định mới.

4. Có được nhờ người khác mua vàng giúp không?

Hiện nay, pháp luật không cấm việc nhờ người khác mua vàng giúp. Tuy nhiên, người dân cần thận trọng vì có thể phát sinh rủi ro như:

Tranh chấp về quyền sở hữu vàng;

Khó chứng minh nguồn gốc tiền nếu có sự cố;

Rủi ro lừa đảo hoặc chiếm giữ tài sản.

Để bảo đảm an toàn pháp lý, người mua nên:

Trực tiếp đến tiệm vàng uy tín, có giấy phép kinh doanh;

Yêu cầu xuất hóa đơn hoặc chứng từ mua bán rõ ràng;

Hạn chế việc nhờ người khác đứng tên mua hộ nếu không thực sự cần thiết.

5. Có nên mở tài khoản ngân hàng hay không?

Dù không bắt buộc trong mọi trường hợp, việc mở tài khoản ngân hàng vẫn được khuyến nghị vì:

Thuận tiện khi mua, bán vàng có giá trị lớn;

Có chứng từ thanh toán rõ ràng, minh bạch;

Giảm rủi ro tranh chấp về sau.

Thủ tục mở tài khoản hiện nay khá đơn giản, chỉ cần căn cước công dân còn hiệu lực tại bất kỳ ngân hàng thương mại nào.

Kết luận

Từ ngày 10/10/2025, chỉ các giao dịch mua vàng từ 20 triệu đồng trở lên trong một ngày mới bắt buộc thanh toán qua tài khoản ngân hàng. Trường hợp mua vàng giá trị nhỏ, như mua vài phân vàng để tích trữ, người dân vẫn được thanh toán bằng tiền mặt và không vi phạm pháp luật. Do đó, thông tin cho rằng “mua vàng nào cũng phải chuyển khoản” là không chính xác.